Wat is onduleren?
De techniek die een baardstel zijn diepe, regelmatige golf geeft — met de hand, met een verwarmde tang, pluk voor pluk.
Het is geen standaard krul of slag. Een ondulatie is een golf die door het hele haar doorloopt, laag over laag, in hetzelfde ritme. Dat regelmatige patroon is precies wat een baard leest als de baard van Sinterklaas, en niet als een pruik.
De golf die een baard geloofwaardig maakt
Vraag iemand een Sinterklaasbaard te tekenen en er verschijnen golven. Geen slierten, geen losse krullen: golven, in nette rijen, van de kin tot over de borst. Dat beeld zit in het collectieve geheugen van iedereen die ooit voor de televisie heeft gezeten.
Een baardstel dat die golf mist, valt op. Niet omdat het publiek weet wát er scheelt, maar omdat het niet klopt met het beeld dat er al is. Kinderen zien het soms nog eerder dan volwassenen. Een camera ziet het altijd.
Onduleren is de enige manier om die golf zo aan te brengen dat hij vol, gelijkmatig en blijvend is. Er is geen machine voor, geen product dat het nabootst en geen snelle route.
Waar de techniek vandaan komt
Een baardstel dat die golf mist, valt op. Niet omdat het publiek weet wát er scheelt, maar omdat het niet klopt met het beeld dat er al is. Kinderen zien het soms nog eerder dan volwassenen. Een camera ziet het altijd.
Onduleren is de enige manier om die golf zo aan te brengen dat hij vol, gelijkmatig en blijvend is. Er is geen machine voor, geen product dat het nabootst en geen snelle route.
Mark Aaij werkt al sinds 2006 met de onduleertang en behandelt jaarlijks vele honderden baardstellen. Zo zorgt hij dat jaarlijk Sint er in heel het land met een prachtig gekrulde baard op pad kan. Om te zorgen dat jij het hele seizoen kunt genieten van die onduleergolven in je baard, geeft Mark workshops om je baard zo lang mogelijk in perfecte condities te houden.
Hoe onduleren in zijn werk gaat
Onduleren is handwerk dat we kunnen opdelen in drie fasen. De hele behandeling van één compleet baardstel kost uren. Niet omdat het zo langzaam gaat, maar omdat elke pluk apart aan de beurt komt.
De basis: watergolfrollers
Het haar wordt eerst vochtig opgezet op watergolfrollers. Dat legt de richting en de grofheid van de golf vast: de ondergrond waar de rest op verder bouwt. Sla je deze stap over, dan mist de golf diepte en zakt hij binnen een paar weken uit.
Het werk: De onduleertang
Daarna komt de tang. Verwarmd tot een temperatuur die per haarsoort verschilt, wordt pluk voor pluk de golf ingezet, laag over laag, waarbij elke nieuwe golf precies moet aansluiten op de vorige.
Hier zit de hele vak kennis in. Te heet en het haar verbrandt of verkleurt onherstelbaar. Te koud en de golf pakt niet. Te snel en het patroon verspringt, waardoor het oog het meteen als onnatuurlijk leest.
Drogen en in model brengen
Ten slotte droogt het stel in model. Pas dan is te zien of het patroon over de volle lengte doorloopt en of links en rechts op elkaar aansluiten. Waar nodig gaat de tang er nog een keer overheen.
Waarom het alleen met echt haar kan
Onduleren werkt met warmte. Dat betekent dat het materiaal warmte moet kunnen verdragen. Daardoor worden veel baardstellen gemaakt van ander materiaal direct uitgesloten.
Yakhaar
Van de langharige yak, een rund uit de Himalaya. Grof, hol en met een juiste witte natuurlijke kleur, met precies genoeg stugheid om een golf vast te houden. Voor witte baarden al generaties lang het beste dat er is.
Synthetisch
Gemaakt van een kunststof materiaal. Onder de tang smelt het direct, klontert het of verliest het permanent zijn structuur. En dat valt niet meer te herstellen.
Daarom hebben fabriekssets hun golf vaak ingebakken in de vezel: soms lijkt het nog mooi in de verpakking, maar niet aan te passen, niet te herstellen en na een seizoen uitgehangen zonder weg terug.Het verschil zie je vooral in het licht. Echt haar breekt licht onregelmatig, zoals haar dat hoort te doen. Kunststof reflecteert vlak, en op een podium of onder een camera is dat direct zichtbaar.
Hoe lang gaat een onduleerbeeurt mee?
Bij normaal gebruik: één seizoen. Wie in november en december vrijwel dagelijks speelt, ziet de golf in die periode geleidelijk uitzakken, bijvoorbeeld door lichaamswarmte, vocht, lijm, regen en het simpele feit dat het stel tientallen keren op en af gaat.
Natuurlijk zijn er veel manieren waardoor je die prachtige golven nog langer vast kunt houden. Tijdens onze workshops geven we je de juiste handvatten en tips om dit zelf zo goed mogelijk vast te houden.
Waarom een uitgezakte baard al snel meer kost dan je denkt
Een baardstel is geen kostuumonderdeel dat er ongeveer goed uit moet zien. Het is het enige deel van de verschijning waar mensen van dichtbij naar kijken, waar kinderen aan komen en waar een camera op scherp stelt.
Een uitgezakte golf maakt van een goede vertolker een verklede man. Niet in één klap, maar net genoeg om de twijfel te laten ontstaan. Die twijfel is niet meer weg te spelen.Andersom: een stel waarvan de golf strak in het gelid ligt, doet het werk voor je. Je hoeft niets te bewijzen als je binnenkomt.
Van uitleg naar uitvoering
Sinterklaaskrullen onduleert elk jaar de baardstellen van vele klanten; van vertolkers die één keer per jaar de straat op gaan tot landelijke televisieproducties.
Insturen kan van 6 december tot 1 juni. Vóór 1 april geldt het vroegtarief. Nog geen klant bij het atelier? Dan begint het met een aanvraag: een paar foto's van je stel, en Mark laat weten of hij het kan behandelen.
Baarden & haarwerk
Lees hier meer over de verschillende modellen
Lijmresten verwijderen
In onze video's geven we tips om zelf lijm uit de baard te verwijderen
Je baardstel opbergen
Bekijk hier hoe je de baard opbergt na het seizoen